Stichting ANP Foundation

Het vijfde kattebelletje* naar aanleiding van de rechtszaak over de foto van het graf van Hans Kok


Stichting ANP Foundation is geen partij in de rechtszaak van Joke Kaviaar. Maar de gewraakte foto is gedownload vanuit het online archief van de stichting: ANP-archief.nl. Op die website werden de foto's met deel- en downloadknoppen aangeboden en de foto's mocht je gebruiken onder de voorwaarden van Creative Commons BY-NC-ND-4.0.

Het archief is in 2021 overgeheveld naar de commerciële beeldbank van ANP en de website van de stichting is verdwenen. Hetzelfde jaar zijn er nieuwe bestuurders aangesteld bij de stichting, dus ik neem aan dat de stichting nog actief is, anders was zij op die datum wel opgeheven.

Het oorspronkelijke doel van de stichting was, via Delpher:
"Het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP) heeft in 2008 de ANP Foundation opgericht om zijn historisch archief te ontsluiten en open te stellen voor het publiek. Alle niet-commerciële activiteiten in beeld, tekst en geluid worden ondergebracht bij de Foundation, die zowel fondsenwerver als projectenbureau is. De doelstellingen zijn:
- een duurzaam beheer en toegankelijkheid van het archief door samenwerking met culturele partners,
- een volledig beschikbaar en inspirerend (gratis) Historisch Archief voor niet commercieel gebruik"

Ik vraag mij af of een stichting een publiekelijk beschikbaar archief, dat tot stand kwam met donaties en fondsen, mag overdragen aan een partij die de foto's gaat exploiteren. Ethisch verantwoord vind ik het in ieder geval niet. Ook niet als de stichting er een marktconform bedrag voor heeft gekregen.

De huidige bestuurders zijn geen onbekenden voor mij als 'meldpunt' onredelijke fotoclaims:

Bas van Beek
Bij mijn eigen claim zat namelijk een verklaring van Bas van Beek. En in 2017 trad hij op in de Rijdende Rechter over de handhaving van de auteursrechten van een freelancer. Nadat zijn bedrijf Hollandse Hoogte was opgegaan in ANP, werd hij aldaar directeur fotozaken. Hij ondertekende vele sommatiebrieven. Ik schreef hem destijds een openbaar briefje, nog onwetend dat hij wapperde met de rechten van freelancers. Daar kwam ik pas bij deze uitspraak achter. Na zijn breed in de media aangekondigde vertrek (eind 2020) ging hij met een eigen BV de fotowinkel van ANP bestieren.

Martijn Bennis
Algemeen directeur Martijn Bennis nam de 'activiteiten' van Bas van Beek over. Zijn naam prijkte tot aan zijn vertrek eind 2024 onder vele sommatiebrieven. Tegenwoordig werkt hij als ondernemer, zit in de raad van toezicht bij de NOS en ProDemos, is voorzitter van de maatschappelijke coalitie Over Informatie Gesproken en bestuurslid #UseTheNews. Tot voor kort was hij ook nog bestuurslid van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.

De verstrengeling van de stichting met de vennootschappen van ANP is overduidelijk. Daarmee kan ik onderbouwen dat er sprake is van uitlokking: de ene tak stelt de foto gratis beschikbaar en een andere tak stuurt er na constatering van gebruik een gepeperde rekening voor.

* Eerdere blogs over de zaak van Joke Kaviaar:
  1. Opstart van de rechtszaak met een crowdfunding.
  2. ANP stelt dat het onwaarschijnlijk is dat de foto uit het archief is gedownload.
  3. ANP stelt dat het auteursrechthebbende is omdat de fotograaf in loondienst was.
  4. Wij hebben bewijs gevonden dat het heel waarschijnlijk is dat de foto uit het archief is gedownload.
Joke gaat zelf een blog schrijven over de aantijging dat diens website commercieel is.
En er komt nog minimaal één blog over de ontbrekende naamsvermelding.

We hebben alle tijd. Het geschil wordt pas in januari mondeling behandeld. De hoorzitting is openbaar, mocht je donderdagmiddag 21 januari 2027 tijd en zin hebben...