Bunq, SLAPP en de mediamacht


...geloven alleen het slechtste. Het ergste horen ze, en verder luisteren ze niet.'
'Telt de waarheid dan helemaal niet?'
'Alleen de woorden tellen en wie ze het slimst gebruikt.'
Uit Kolja (Arthur Japin)

Still uit boekpromotiefilmpje NRC
In dezelfde week dat een advocatenkantoor iemand die kritiek had – het kantoor zou te snel naar de rechter stappen – monddood maakte mét hulp van de rechter, verscheen een artikel van Jasmijn de Zeeuw over de ongeautoriseerde biografie Ali Niknam en de rol van de advocatuur:

"Advocaten die betrokken zijn bij kwesties als deze mogen reflecteren over hoe dergelijk juridisch wapengekletter zich verhoudt tot de beroepsethiek en de maatschappelijke rol van de advocatuur."

Advocaten worden goed betaald voor juridisch wapengekletter. Wanneer een geschil buitengerechtelijk niet beslecht kan worden, velt de rechter het beslissende oordeel. Daar gaat een lange, kostbare weg aan vooraf. En aangezien advocaten niet no-cure-no-pay mogen werken maakt het resultaat niet uit. Het is #uurtjefactuurtje: een ZZPer zal ook niet bedanken voor een klus om kozijnen te schilderen als een verfbeurt eigenlijk overbodig is.

Advocaten klagen nogal eens dat hun het handelen van hun cliënt wordt verweten. Bij Niknam is dat omgekeerd: de media buitelen over hem als persoon heen. Het Parool:
"Een boek schrijven over bunq-oprichter Ali Niknam? Dan krijg je een advocaat op je dak, merkten deze journalisten: ‘Het is de strategie van intimidatie’."

De Zeeuw klaagt over juridische druk op bronnen en journalisten. Mediagiganten kunnen er echter ook wat van: ANP claimt het auteursrecht van freelancers. DPG Media laat Copytrack duizend blafbrieven per week versturen. DPG en Mediahuis dagen partijen die gebruik maken van hun openbare feeds voor de rechter. De Persgroep heeft jarenlang incassobureau Cozzmoss achter websites aangestuurd, totdat MergenMetz er een eind aan maakte. De jarenlange strijd kostte de website duizenden euro's aan advocaatkosten.

Met mijn strijd tegen de fototrollen zie ik voortdurend juridische druk. Zo trok mijn uitgever zich terug omdat ze drie fotoclaims ontving nadat ze onze samenwerking bekendmaakte. Met eindeloze juridische discussies tot gevolg. Rechtszaken over het boek – dat over fotoclaims gaat – kan ze zich niet veroorloven. Wij vonden elkaar destijds op LinkedIn door onze verontwaardiging te delen over hoe de media de gekleurde uitleg van NRC over de rekening-gluren-zaak klakkeloos overnamen: haar artikel over de uitspraak NRC-bunq en het mijne.

Ik kreeg destijds nogal wat reacties op dat artikel en een daarvan was een verzoek om de link naar de glorieus door bunq gewonnen rechtszaak (waar NRC over zweeg) te verwijderen. De dame hielp een groep gedupeerden en door bekendheid te geven aan dat, volgens haar niet kloppende, vonnis zou ik de belangen van die groep schaden. Niet veel later las ik dat er gedupeerden geronseld waren voor een collectieve claimactie. Een procedure die niet door ging vanwege verloren zaken: "Eigen schuld, vond de rechter, en wees de eis tot schadevergoeding af. Het gebeurde dit jaar al zeker vier keer eerder, zo blijkt uit een inventarisatie van het FD." Ik concludeerde dat de informatie waar NRC zich op baseerde van die claimclub afkomstig zal zijn geweest: de journalisten zijn in propaganda getrapt. Logisch dus dat Niknam niet aan zijn biografie, geschreven door diezelfde journalisten, ging meewerken.

Als het boek bijna klaar is zet NRC weer de schijnwerper op Niknam: 8 september 2026 over een kort geding met deskundige Shairesh Algoe:

"De NOS sprak hierover met onder anderen de deskundige, die vervolgens ook in NRC werd geciteerd. „Dit is geen nieuw soort aanval. Je kunt fraude niet 100 procent voorkomen, maar ik denk dat banken dit in het algemeen wel detecteren”, zei Algoe, een goede bekende van topman Ali Niknam, in het stuk.

Die quote schoot bunq in het verkeerde keelgat, omdat de bank vond dat hij zich daarmee uitliet over de systemen van de bank. Onzin, zei de expert afgelopen maandagochtend in de rechtbank: „Ik kan niets over bunq zeggen omdat ik de systemen niet van binnenuit ken. Dit was een algemene reactie.” "

Ik zoek het artikel van NOS op en constateer dat NRC de gewraakte quote uit de context trekt. Algoe is duidelijk geciteerd als tweede deskundige om de stelling dat het bunq aan te rekenen is te onderbouwen.

Ik reageer op LinkedIn met deze bevinding bij een post van Stijn Bronzwaer. Daarop volgt een block van Bronzwaer. Verbaasd google ik wat en lees dat Bronzwaer over andere nieuwkomers op de bankenmarkt heel wat minder kritisch is.

In aanloop van de verschijningsdatum van het boek krijgt Bronzwaer bij diverse media een podium om de juridische druk op journalisten onder de aandacht te brengen, Niknam wordt steeds als voorbeeld aangehaald.

Op 18 september 2026 maakt NRC een fout met de geboorteplaats van Niknam:


In het boekpromotiefilmpje, dat nog steeds online staat, wordt dezelfde fout gemaakt. Niknam maakt op LinkedIn een opmerking over die fout waarop Eric Smit reageert met een repost en:
"Hij beweert in onderstaande post dat de auteurs Stijn Bronzwaer, Joris Kooiman en Merijn Rengers van de ongeautoriseerde biografie over zijn persoon een domme fout hebben begaan: ze zouden zijn geboorteland (Canada) niet eens hebben kunnen achterhalen."

Ik stuur Smit de still met Merijn Rengers. Dat leverde me wederom een block op. Weer wat later (24 september 2026) zegt Bronzwaer in een podcast dat het boek wél de juiste geboorteplaats vermeldt, alsof Niknam maar wat zou verzinnen.

Al weken houdt de ophef over de persoon Niknam in de media aan. Steeds maar weer herhaling dat de rechter geoordeeld heeft dat Niknam bezig is met een phishing expedition. Geen woord over de getuigenverhoren die de rechter wél heeft toegewezen:

  • 1 september 2025 Bunq wil van een, in het gewraakte artikel over rekening gluren geciteerde, deskundige weten op welke informatie hij zijn uitspraken baseert, welke informatie NRC hem voorgelegd heeft en of hij daadwerkelijk aan NRC verklaard heeft dat bunq "een aantrekkelijk doelwit voor cybercriminelen zou zijn".
  • 2 juli 2026 Twee advocaten en een derde betrokkene die gedupeerden ronselden, mogen gehoord worden. Het gaat over een openbaar persbericht waarin onder andere gesteld is dat bunq 100% schadeplichtig is.

Niknam wordt als voorbeeld aangehaald in een uitzending van BOOS over SLAPP-zaken. De juridische afdeling van de NPO draait overuren door alle blafbrieven die zij krijgt van advocaten om uitzending te voorkomen. Het gros van de aantijgingen mist elke grond en belandt nooit bij de rechter, maar er wordt wel altijd gereageerd. Iets waar individuen (bronnen, wetenschappers, journalisten) de financiële middelen niet voor hebben. Tim Hofman merkt op dat je intimiderende advocatenbrieven kunt beantwoorden met: "Lik me ballen". Mijn instemmende reactie op het YouTubefilmpje, dat negeren een goede en tijd besparende optie is, is verwijderd. En dan vraag je je toch af:

Wie controleert in een democratie eigenlijk de mediamacht?

Ik ben benieuwd of Niknam nog gerehabiliteerd gaat worden, of dat hele beroepsgroep achter de journalisten van NRC blijft staan.