25 auteursrecht-trucjes

Een smoes is een verzinsel om iets aannemelijk te maken. Een auteursrecht-smoesje is een excuus dat je verzint om een opzettelijke inbreuk goed te praten. Zonder opzet kan een excuus wel degelijk oprecht zijn en geen smoes.
auteursrechtbingo
Auteursrecht-trucjes worden ingezet om personen, die niet voldoende weten van het auteursrecht en die zonder kwade opzet een foto geplaatst hebben, hoge bedragen af te troggelen. Regelmatig zonder dat er sprake is van een inbreuk.

De meest voorkomende misleiding is meer geld claimen als schade voor het mislopen van een licentievergoeding dan de foto kost bij legaal gebruik:

1. Foto Anoniem
Aansluiting zoeken bij andere tarieven dan de eigen tarieven.
Zelfs de Rijdende Rechter ging hierin mee terwijl aansluiting zoeken bij andermans tarieven alleen mag als de waarde onbekend is. Momenteel wordt vaak de tarievenlijst van Stichting Foto Anoniem opgevoerd:
Uit een claimbrief van ANP, bron JanJelle

2. Inbreuktarief
Voor inbreuken andere tarieven dan de reguliere tarieven rekenen.
Permission Machine heeft een inbreukentarievenlijst op haar site staan:

Permission Machine ANP
Inbreuktarieven van ANP op de site van Permission Machine.

3. Valse waarde
Een ander tarief vermelden op de website voor een stockfoto dan ze bij reguliere verkoop vragen.
Broodje Ros lijkt hier slachtoffer van:

Pieter Pannevis
Het 'tarief' van Yummyfoods

broodje ros fotograaf claim

4. In opdracht
Voor een bestaande foto wordt het tarief gerekend van een in opdracht gemaakte foto.

5. Het hoogste tarief
Het hoogste tarief in rekening brengen.
Tarieven zijn afhankelijk van het type gebruik en de gemaakte afspraken.
Een verse exclusieve nieuwsfoto in een krant met hoge oplage kost meer dan een stockfoto. Zelfs "premiejager" Permission Machine hanteerde bij start verschillende tarieven:

oplichters
Via Datanews maart 2014, hier de verwijderde foto van de oprichters.

Het met opzet inbrengen van een andere waarde dan de werkelijke waarde in een rechtszaak is oplichting. In deze zaak is €24.000 geclaimd voor een paar foto's uit een reportage van €2.000.
Ik zou aangifte van oplichting hebben gedaan.

6. Hoge proceskosten
Het dreigen met oplopende kosten voor incasso en rechtszaak als je niet betaalt. En in rechtszaken veel meer uren in rekening brengen voor een advocaat dan in werkelijkheid zijn gemaakt.
Bij nummer 4 van kromspraken werd het absurde bedrag van € 12.000 geclaimd voor de uren. Zelfs Radar deed mee aan angstmarketing door te waarschuwen voor hoge proceskosten:


7. Boete
Doen alsof je boetes mag opleggen voor onopzettelijke inbreuken.
Volgens de wet kun je alleen voor de ontstane schade veroordeeld worden. Een punitief karakter is een principe uit het strafrecht en past niet bij zaken die civielrechtelijk worden afgehandeld. Ik snap de wens voor een afschrikwekkende werking, doch het is niet aan de fotograaf om boetes uit te delen en deze in eigen zak te steken.

contentrecht
Tekst op de achterflap van het boek #Contentrecht.

punitief karakter
Uit dit vonnis waar verhoging met 50% van licentiebedrag is afgewezen.

8. Amateur
Schadevergoeding vragen voor mislopen licentievergoeding terwijl je geen professioneel fotograaf (meer) bent.

auteursrechttruc 8
Inhoudsindicatie van dit vonnis. Betrof een gepensioneerde fotograaf.

Helaas wijzen andere rechters wel opgeklopte schadevergoedingen met toeslagen toe aan amateurs.

Bron

9. Waardevermindering
Waardevermindering claimen voor een gedateerde nieuwsfoto, een publicatie met weinig views, een piepklein formaat of voor een foto die wijd en zijd verspreid is.
De prijs van een licentie is inclusief waardevermindering door afname exclusiviteit.

10. Portretfoto verkopen
Een in opdracht gemaakte portretfoto mag de fotograaf niet zonder instemming van de geportretteerde verkopen.
De fotograaf kan zonder deze instemming geen misgelopen licentievergoeding als schade claimen.

portretrecht
Uit het verweer van dit vonnis.

11. Bagatel
Er is niet of nauwelijks schade voor de fotograaf.
Piepkleine formaten waarbij de originele kenmerken van de foto niet meer zichtbaar zijn. Weinig views. Stockfoto's van een paar euro. Foto's die al wijd en zijd naamloos verspreid zijn.

Soms kun je je afvragen of er wel auteursrecht zit op een foto.
Helaas is het geen exacte wetenschap en ligt het eindoordeel hierover bij de rechter.




12. Creativiteit ontbreekt
Een foto behoort een eigen, oorspronkelijk karakter te hebben en een persoonlijk stempel van de maker te dragen om voor het auteursrecht in aanmerking te komen.
Bij een natuurgetrouwe opname, een momentopname of iets dat zo goed mogelijk in beeld gebracht wordt kunnen deze kenmerken ontbreken. Verder kan hetgeen in beeld een grotere creatieve waarde hebben dan de manier waarop het in beeld is gebracht.

13. Niet uniek
Foto's kunnen een oorspronkelijke karakter hebben en het persoonlijke stempel van de maker dragen maar niet uniek zijn.
Omdat er anderen op het zelfde moment, met dezelfde lichtinval of hetzelfde object hebben gefotografeerd. Of eenzelfde compositie hebben gemaakt. Of gekozen hebben voor dezelfde belichting en uitsnijding.

Er bestaan uitzonderingen in de auteurswet waarbij het toegestaan is om zonder instemming van de fotograaf een foto te gebruiken:

14. Nieuwsfoto
Nieuwsbrengers mogen met bronvermelding actuele nieuwsfoto's overnemen.

15. Toevallige verwerking
De foto maakt onderdeel uit van een groter geheel.
Je maakt een foto van een markt waar een poster met foto op te zien is.

16. Parodie
Het moet duidelijk zijn dat het gaat om een parodie. Het moet verschillen van het origineel. Misvorming is toegestaan. Bronvermelding is niet vereist.
Uitleg in dit artikel.

17. Embedden
Een publicatie mag je insluiten mits je aanklikbaar verwijst naar de vrijelijk op internet beschikbare bron.
Dit volgt uit het Svensson-arrest. Let op: zonder die aanklikbare verwijzing is embedden zonder toestemming niet toegestaan ook al beweren nogal wat juristen van wel.

18. Hyperlink
Een foto mag je onder citaatrecht laten doorverwijzen (hyperlinken) naar een vrijelijk op internet beschikbare publicatie.
Fijne jurisprudentie over een portretfoto op postzegelformaat waarmee verwezen werd naar een filmpje met de geportretteerde.

19. Citaat
Een foto mag in zijn geheel geciteerd worden.
De foto moet een duidelijk doel hebben, je dient de bron te vermelden en je mag niet meer dan nodig citeren. Naamsvermelding van de fotograaf hoeft alleen als die naam bij de bronfoto staat.
Meer uitleg in dit artikel.

20. Portretfoto met toestemming
Een portretfoto die in opdracht gemaakt is en waarvoor de geportretteerde toestemming heeft gegeven mag je (met bronvermelding indien redelijkerwijs mogelijk) gebruiken.
Gemeente Stadskanaal lijkt hier slachtoffer van:
Screenshot via RTV1

Dat eiser niet de (exclusieve) rechten heeft komt vaker voor dan je denkt:

21. Rechten ontbreken
De foto claimen maar de rechten niet hebben om dat te doen.
Andermans foto's worden geclaimd.
Beeldigbeeld claimt inbreuken die gemaakt zijn voordat zij de rechten had.



22. Naamloos gepubliceerd door rechtspersoon
Het auteursrecht van een -naamloos en rechtmatig- gepubliceerde foto ligt bij de openbaarmaker als dit een rechtspersoon is.
Artikel 8: "Indien eene openbare instelling, eene vereeniging, stichting of vennootschap, een werk als van haar afkomstig openbaar maakt, zonder daarbij eenig natuurlijk persoon als maker er van te vermelden, wordt zij, tenzij bewezen wordt, dat de openbaarmaking onder de bedoelde omstandigheden onrechtmatig was, als de maker van dat werk aangemerkt."

Artikel 8 van de auteurswet. Jurisprudentie op Boek9.

23. Geen exclusieve licentie
De licentie elders gekocht of gekregen.
Foto's kunnen bij meerdere partijen zijn ondergebracht. Soms worden ze op de ene plaats gratis aangeboden en elders tegen betaling verkocht. Claimbots scannen volledig geautomatiseerd het web af en controleren niet of hun opdrachtgever de exclusieve rechten heeft.



24. Loondienst
De rechten liggen bij degene in wiens dienst iets vervaardigd is.
Een fotograaf in loondienst of een per uur betaalde fotograaf heeft de rechten niet.
Wim Walda lijkt hier slachtoffer van:

wim walda
Meindert van Dijk stuurt sommatiebrieven en laat als ik het goed lees
zijn ex-werkgever optreden als Eiser

Tot slot de ergste truc;

25. Lokfoto's
Geld claimen voor foto's die naamloos zijn verspreid, soms met opzet door de fotograaf zelf.
Degene die de foto als eerste naamloos gepubliceerd of verspreid heeft is verantwoordelijk. Het is vervolgschade. Ik leid dat af uit nummer 2 van Kromspraken. De verzender van het persbericht met de foto moest van de rechter betalen voor degenen die deze foto publiceerden.
Het staat in artikel 4.1 van de Auteurswet.

Aan dit artikel kunnen geen rechten ontleend worden. Ik ben geen jurist.

Ergo, ik ben autodidact op dit gebied met dank aan Hollandse Hoogte, Permission Machine en Rosmalen Nedland. Ik vond het verbijsterend om te ontdekken dat personen wiens vakgebied dit is hieraan meewerken. Dacht ik in het begin nog dat het een incident was en dat ik pech had met de rechter..... inmiddels heb ik meer dan genoeg zaken gezien om te concluderen dat er willens en wetens massaal claims verstuurd worden die niet kloppen. Met juridisch geblabla word je net zo lang gestalkt totdat je betaalt. Afpersing die al jaren voort duurt.
Deze afpersingspraktijken zijn mogelijk omdat rechters in Nederland deze trucs niet lijken te zien. Ik zeg met opzet "lijken" omdat zij lijdelijk oordelen. Ze beslissen op basis van wat ingebracht is, ze doen geen onderzoek en mogen hun eigen kennis geen rol laten spelen. Als jij niet aangeeft dat het een citaat, parodie, toevallige verwerking of bagatel is, dan neemt de rechter dat niet mee. De rechter controleert niet of Eiser de rechten wel heeft. De rechter vraagt niet naar de reguliere tarieven, die zul je zelf moeten inbrengen. En als je de reguliere tarieven niet hebt kunnen achterhalen moet je aannemelijk maken dat ze er zijn en dat er daarom geen aansluiting gezocht mag worden bij de waarde van Stichting Foto Anoniem. Met horror-uitspraken als deze voor onopzettelijke inbreuken tot gevolg. Waarvan de jurisprudentie weer misbruikt wordt om nieuwe mensen af te persen. En die betalen zelfs als ze weten dat ze opgelicht worden omdat ze het niet tot een rechtszaak durven te laten komen met die kromspraken. De onopzettelijke inbreukmaker die niet eens altijd daadwerkelijk inbreuk maakt zou wel eens wat beter beschermd mogen worden in ons rechtssysteem. Ik vind het stuitend dat er niet ingegrepen wordt. In één klap kun je een eind maken aan deze afpersingspraktijken door alle vonnissen waarbij overduidelijk sprake is van één of meer van bovenstaande trucjes te herzien.

Het laatste stukje over het misbruik van auteursrecht heb ik mezelf beloofd. Ik heb alles gezegd wat gezegd moet worden, ik vrees dat ik in herhaling ga vallen na meer dan twintig (!) stukjes over dit onderwerp en het is vooralsnog zinloos omdat het niet wordt opgepikt door de media, politiek, justitie of rechters. Zelfs de boete krijg ik er niet mee bij elkaar gebedeld. Ik "oogst" enkel boze fotografen en geïrriteerde juristen voor wie dit een verdienmodel is. Bijval is er, behalve van gedupeerden, nauwelijks. Ook niet van degenen die weten dat er misbruik van de auteurswet wordt gemaakt, zij kijken ernaar en laten het gebeuren.

Komt ie weer, voor een laatste keer:
Een bijdrage voor de opgelegde boete is nog steeds welkom. Dat kan via deze link.

Ik vind het overigens een hartstikke leuk onderwerp om over te schrijven en ik help gedupeerden graag. Het is jammer dat ik er mijn schoorsteen niet van kan laten roken anders...
Het is frustrerend om te zien dat deze oplichters ongehinderd hun gang kunnen gaan en dat steeds meer fotografen denken dat ze boetes mogen opleggen voor elke foto die ze ooit geschoten hebben. En dan heb ik het natuurlijk niet over fotografen die achter echte inbreuken aangaan en daadwerkelijk schade lijden. Voor hen wordt het, dankzij deze oplichtingspraktijken, alleen maar lastiger om hun recht te halen.

* Update 9 oktober 2019: Truc 7 verse jurisprudentie toegevoegd.
* Update 27 november 2019: Truc 3 screenshot tweet toegevoegd. Link rechtszaak Kwok toegevoegd.
* Update 29 december 2019: Truc 20 voorbeeld toegevoegd, truc 22 bijgewerkt n.a.v. deze post.
* Update 13 januari 2020: Als je overweegt een jurist in te huren klik hier.
* Update 1 mei 2020: Truc 17 en 18 bijgewerkt n.a.v. dit artikel over embedden.
* Update 10 juni 2020: Link naar artikel Svensson-arrest toegevoegd bij truc 17.
* Update 31 juli 2020: Naamsvermelding van de fotograaf is alleen verplicht als de naam bij de bronfoto staat. Ik heb het woord naamsvermelding vervangen door bronvermelding.
* Update 17 september 2020: Link naar artikel citaatrecht toegevoegd bij truc 19. Link naar waarschuwing embedden zonder hyperlink toegevoegd bij truc 17.