Spookfacturen van ANP

Fototrollen muteren. Vroeger kregen alleen partijen met een KvK-nummer een claim namens ANP. Tegenwoordig gaat het overal – niet alleen bij ANP – via een inlogportaal. Het opsporen van foto's en het versturen van mailtjes lijken geautomatiseerd: bij aanvang heeft de bot alleen een URL en emailadres. Fototrollen schieten met hagel. En als je reageert als particulier ben je het haasje, oftewel aangeschoten wild.

Ik ben heel blij dat Marcel van den Berg sinds begin van dit jaar publiceert over fotoclaims en net als mij particulieren aanraadt om mails te negeren. Helaas hebben particulieren vaak al gereageerd, soms zelfs betaald, en zijn beland in een frustrerende discussie. De zaak van de 77-jarige Gerard Heerink illustreert hoe lelijk fototrollen communiceren. Hij kreeg een mail over twee foto's die hij onrechtmatig gebruikt zou hebben en schreef daar inmiddels vier uitgebreide posts over:
Eén van de twee foto’s waarvoor het ANP een schadevergoeding eiste, toont Marleen Ramond-van Iersel en Pleun Ypma tijdens de halve finale van de Continental Cup Final Beachvolleybal. Heerink had deze foto gedownload via CEV. CEV bevestigt dat zij de rechten heeft en de foto voor niet-commercieel gebruik beschikbaar stelt. Van den Berg verzamelde bewijs en daarop trok ANP de claim voor de foto in. Echter zonder toe te geven dat het fout zat: ANP blijft beweren dat freelancefotograaf Ronald Hoogendoorn de foto maakte in opdracht van ANP.

Voor de andere foto maakte Heerink gebruik van de aangeboden 50% korting en betaalde € 209,68.

Ook van die foto lijkt ANP niet de exclusieve rechten te hebben. De foto is gemaakt door freelancefotograaf Sander Koning en vermoedelijk in opdracht van een andere partij dan ANP. De foto staat namelijk zonder credits voor ANP of de fotograaf op deze website. Onder artikel 8 of 9 Aw dien je je bij anoniem openbaar gemaakte foto's te wenden tot de uitgever van het beeld, in dit geval het bureau Quality Bookings.

Wat het nog erger maakt is dat het een in opdracht gemaakte portretfoto lijkt te zijn en dan is het een persoonsgegeven: ANP heeft onder de AVG toestemming nodig van Joop Alberda om van die torenhoge licentievergoedingen af te troggelen!

Echt vals vind ik dat ANP stelt dat een particulier een peperdure licentie had moeten aanschaffen terwijl ANP helemaal geen foto's verkoopt aan particulieren:

N.B. Caption Photogallery is een bedrijf van Bas van Beek, ex-chef-foto's van ANP.

Ik vraag me al jaren af of freelancefotografen weten wat ANP uitvreet met hun foto's. Maar ja – als ze het al weten – happen naar de hand die je voedt is lastig. Bovendien moeten freelancers hun handtekening zetten onder de leveringsvoorwaarden van ANP. Daarin staat onder andere dat ze afstand moeten doen van hun persoonlijkheidsrechten zover wettelijk mogelijk en:

Uit een raamcontract (fotograaf-ANP) van januari 2023

Als het een keer mis gaat met dat geclaim (Joop Alberda spant een rechtszaak aan bijvoorbeeld) schuift ANP de aansprakelijkheid door naar de fotograaf. Die had een quitclaim met de geportretteerde moeten regelen voordat hij/zij de foto leverde aan ANP.

ANP zegt keer op keer op te komen voor zijn freelancers. Ik zou zeggen begin eens met een klein watermerkje met de naam van de fotograaf op de foto's te zetten. Zodat die naam niet bij de eerste de beste deelactie op internet wegvalt.