Ik kreeg afgelopen weken meerdere meldingen over foto’s van Bart Hofmeester. Nou weet ik van een claim uit 2021 dat Roel Dijkstra het archief met de negatieven ‘geërfd’ heeft, een website met de domeinnaam BartHofmeester.nl beheert en mooie boeken gemaakt heeft met de luchtfoto’s van Hofmeester. Maar dat betekent natuurlijk niet dat hij dan recht heeft op duizenden euro’s schadevergoeding als iemand een foto van Hofmeester gebruikt:
Veel foto’s van Hofmeester zijn namelijk in druk verschenen en door verschillende partijen uitgegeven, daar rusten geen exclusieve rechten meer op. Ook zal Hofmeester het auteursrecht geregeld overgedragen hebben. Bovendien dient Dijkstra naast de negatieven over een akte van overdracht te beschikken. En ondanks toezegging van zijn nieuwe partner in crime Dirk Jan Dijkstra heb ik nog geen akte gezien. Ik ben vooral benieuwd naar de datum van overdracht. Omdat sommige van mijn ‘klanten’ de foto al jaren gebruiken.
Eén van mijn klanten scande de foto van een oude ansichtkaart.
Naamsvermelding ontbreekt dus dat betekent dat de foto inmiddels in het publieke domein staat. De auteursrechthebbende heeft namelijk 70 jaar de tijd om zich bekend te maken bij anoniem uitgegeven foto’s, daarna vervallen zijn rechten (artikel 38.1 Aw).
Een andere klant heeft de foto via het gemeentearchief en heeft een screenshot dat de naam van Dijkstra destijds niet vermeld was. Inmiddels staat die naam er wel bij. Het lijkt erop dat Dijkstra archiefinstellingen, die foto’s van Hofmeester in hun collectie hebben, berichtte dat hij de nieuwe rechthebbende is en dat die instellingen Dijkstra op zijn trollenoogies geloofden.
Behalve dan stadsarchief Almere die in 2021 een tentoonstelling hadden over het werk van Bart Hofmeester en een gratis boekje uitgaven. Zij vermelden nergens Roel Dijkstra als rechthebbende en reppen ook niet over het in diezelfde periode verschenen boek van Dijkstra over Hofmeester.
Behalve dan stadsarchief Almere die in 2021 een tentoonstelling hadden over het werk van Bart Hofmeester en een gratis boekje uitgaven. Zij vermelden nergens Roel Dijkstra als rechthebbende en reppen ook niet over het in diezelfde periode verschenen boek van Dijkstra over Hofmeester.
Op de website van stadsarchief Almere staat:
"Bij de samenstelling van Almere Boven vonden we via de originele logboeken van de vluchten die allereerste foto van de stad terug. Foto’s mochten in die tijd alleen na goedkeuring van het ministerie van Defensie worden gepubliceerd. De administratie van de foto’s werd daarom heel nauwkeurig bijgehouden."
Met deze foto erbij:
Daaruit kun je afleiden dat Hofmeester in opdracht werkte en onder artikel 7 Aw is dan zijn opdrachtgever de rechthebbende. Tenzij anders afgesproken, maar dan is onder artikel 8 Aw alsnog de opdrachtgever de rechthebbende als die de foto zonder de naam van Hofmeester openbaar maakt. Van een groot deel van de luchtfoto's kan Dijkstra de rechten dus niet 'geërfd' hebben.
Ik denk dat Bart Hofmeester zich omdraait in zijn graf: Rupsje Nooitgenoeg die zich het auteursrecht van al die mooie luchtfoto’s toe-eigent en uit het publieke domein haalt.
Ik heb in ieder geval voldoende munitie mocht een van mijn klanten een dagvaarding ontvangen.
