Geldstroom collectieve vergoedingen


Waarom maak je geen stroomschema zodat zichtbaar is waar er geld blijft plakken zei mijn nooit om een advies verlegen zittende man... Zo gezegd zo gedaan. Begonnen met AI, toen taartdiagrammen via Excel. Maar na een half uurtje geklooi toch maar snel het pennetje opgepakt:

Pictoright verdeelt van vier verschillende vergoedingen voor digitaal hergebruik de inkomsten over fotografen. Pictoright krijgt het roze deel van Thuiskopie, Erfgoed, Onderwijs en Reprorecht.

Pictoright houdt geld in voor het Pictorightfonds, reserveert een bedrag en het overgrote deel dat overblijft keert zij uit aan fotobureaus. Die storten het na inhouding van een fee door naar fotografen.

Volgens dit schema (cirkels en taartpunten zijn in verhouding getekend) komt uiteindelijk 18% terecht bij de fotografen... Waarschijnlijk is het minder want het geld vanuit het onderwijs komt terecht bij stichting UvO en die maken niet bekend welk deel zij doorstorten naar de makers. En ook bij de fotobureaus gaat het er schimmig aan toe. Pictoright vordert namelijk een bedrag terug van BSR Agency .

Zolang mijn boek nog niet naar de drukker is zal ik moeten blijven updaten. Pictoright heeft de jaarcijfers 2024 gepubliceerd. De paragraaf over Pictoright was al af en had ik gebaseerd op de cijfers in het tijdschrift van juli. Nieuw voor mij is de verdeling van de gelden uit het fonds. Een fonds waarvoor 10% op de uitgekeerde vergoedingen ingehouden wordt.


Meer dan de helft van het fotografie-fonds – dat bedoeld is voor sociale, culturele en educatieve projecten – gaat naar Dupho en NVJ-NVF.

Ook de advocaatkosten waren mij niet bekend: € 216.988 in 2024. En hoe die kosten gefinancierd worden: deels uit de in rekening gebrachte administratiekosten en deels door onttrekking van geld uit het Pictorightfonds, Fonds principiële procedures en het eigen vermogen.  

Ik had gehoopt duidelijkheid te krijgen over hoeveel fotografen aangesloten zijn voor de collectieve vergoedingen. Maar net als in het tijdschrift blijft dat vaag. Wel staat er in het jaarrapport het volgende:

"Het aantal rechthebbenden in onze doelgroep is moeilijk te schatten, omdat niet bekend is hoeveel mensen zichzelf als beeldmaker beschouwen. Pictoright schat dat 85% van de profesionele beeldmakers die recht hebben op een vergoeding wordt bediend. Duizenden makers ontvangen direct via de beroepsorganisaties of bureaus een vergoeding."

Ik vind het opmerkelijk dat Pictoright uitkeert via beroepsorganisaties en bureaus. Dat je je daar dus moet melden voor de collectieve vergoeding.

Het meest bizarre vind ik juridisch gezien deze passage uit de jaarstukken:


Ook opmerkelijk vind ik dat niet-aangesloten rechthebbenden zich bij Pictoright kunnen melden voor een vergoeding. Pictoright wekt daarmee de indruk dat zij een vrijwaring aanbiedt. Maar het staat niet-aangeslotenen vrij om naar de rechter te stappen, zij worden immers niet vertegenwoordigd door Pictoright. Overigens is me ook niet duidelijk hoe je als niet-aangeslotene überhaupt bij Pictoright je rechten kunt claimen, als aangeslotene is dat al moeilijk.

In de algemene kosten: kosten voor het in stand houden van de stichting Beeld Anoniem met de vrijwaringstarievenprijslijst waar juristen de schadevergoedingen mee opkloppen. En er is meebetaald aan het zondebok rapport, voortkomende uit een motie naar aanleiding van de petitie. Waar de kleine fotogebruiker weer eens voor dief wordt uitgemaakt.

Hoe meer ik weet, hoe dieper ik in de beerput wegzak. Ik moest weer even in mijn arm knijpen: aan de ene kant fototrollen die wapperen met de rechten van fotografen; aan de andere kant de inningsindustrie die de collectieve rechten van fotografen inpikt.

N.B. Er staat al sinds half september een vraag uit of ik nou echt mijn hergebruikrechten voor al mijn online staande beeld moet overdragen om in aanmerking te komen voor een vergoeding voor werk dat in druk is verschenen...

Alles op dit blog is en blijft gratis, al kost het meer tijd en frustratie dan me lief is. In 2017 viel ik in de beerput van een pervers verdienmodel met fotorechten. Inmiddels heb ik de studie Mediarecht afgerond en schrijf ik een boek waarmee fotografen en fotogebruikers geschillen onderling moeten kunnen oplossen.