Er zijn tot op heden drie – door ANP verloren – uitspraken over digitaal hergebruik van foto's gepubliceerd. ANP verloor vaker, maar Rechtspraak.nl publiceert bij lange na niet alles. Ik zag bijvoorbeeld een uitspraak waarbij ANP niet hard kon maken dat de foto op de website van de ZZP-er stond. Wie eist bewijst en het is een gotspe dat de ZZP-er haar onschuld moest aantonen met getuigen en overlegging van screenshots.
Over alle drie de verloren zaken nauwelijks iets in de pers. Niet vreemd: te veel partijen hebben baat dat het verdienmodel in stand blijft. En nu het tijdperk van de enshittification is aangebroken, doe ik daar maar eens aan mee om aandacht te creëren voor de verloren zaken. Gemachtigde voor ANP in alle drie de zaken is Rosmalen Gerechtsdeurwaarders BV.
Deze post is dus grotendeels gemaakt met AI. Ik vroeg Gemini op basis van de drie verloren uitspraken een verweer te schrijven. Resultaat mag er zijn! Met een paar wijzigingen in cursief van mij erbij.
ONDERWERP: Verweer tegen sommatie d.d. [datum] – Dossiernummer [nummer]
Geachte heer/mevrouw,
Naar aanleiding van uw sommatie d.d. [datum] betreffende het gebruik van een foto op mijn website, bericht ik u als volgt. Ik wijs uw vordering tot betaling van een licentievergoeding en bijkomende kosten van de hand op basis van de volgende gronden, gesteund door recente rechtspraak.
1. Gebrek aan bewijs van rechthebbende (ECLI:NL:RBMNE:2021:6042)
In de zaak met kenmerk ECLI:NL:RBMNE:2021:6042 oordeelde de kantonrechter dat het ANP niet bevoegd is om op eigen naam schadevergoeding te eisen voor foto's van freelancefotografen, tenzij zij onomstotelijk kan bewijzen dat de auteursrechten aan haar zijn overgedragen.
U stelt dat de foto is gemaakt door een freelancefotograaf. Ik betwist dat het ANP de auteursrechthebbende is of over een exclusieve licentie overeenkomst beschikt die haar het recht geeft om in eigen naam rechtsvorderingen in te stellen. Ik verzoek u een bewijs van de rechtsgeldige overdracht van de auteursrechten (de akte van overdracht) of de volledige licentieovereenkomst lastgevingsovereenkomst te overleggen waaruit deze bevoegdheid blijkt dat ANP de fotograaf middellijk vertegenwoordigt.
2. Gebrek aan onderbouwing auteursrechtelijke bescherming (ECLI:NL:RBGEL:2026:178)
In de recente uitspraak ECLI:NL:RBGEL:2026:178 werd de vordering van het ANP afgewezen omdat zij onvoldoende onderbouwde dat de betreffende foto een 'eigen intellectuele schepping' was. De rechter stelde vast dat niet elke nieuwsfoto automatisch auteursrechtelijk beschermd is.
De door mij gebruikte foto stond op meerdere nieuwssites zonder naamsvermelding van een fotograaf. Dit wekt de indruk dat het een louter informatieve, feitelijke weergave betreft zonder de creatieve keuzes die vereist zijn voor auteursrechtelijke bescherming (het 'persoonlijk stempel' van de maker). Ik verzoek u gemotiveerd aan te tonen welke specifieke creatieve keuzes de fotograaf heeft gemaakt die deze foto tot een auteursrechtelijk beschermd werk maken.
3. Niet-ontvankelijkheid door gebrekkige onderbouwing (ECLI:NL:RBOBR:2025:8151)
In de zaak ECLI:NL:RBOBR:2025:8151 werd het ANP niet-ontvankelijk verklaard omdat zij haar vordering en de feiten onvoldoende specifiek had onderbouwd en verweren van de wederpartij in de dagvaarding had verzwegen (schending substantiëringsplicht).
Daarnaast is de door u gevorderde 'licentievergoeding' disproportioneel en niet marktconform. In voornoemde zaken is herhaaldelijk geoordeeld dat het ANP de werkelijke schade moet aantonen aan de hand van bewijsbare, eerder afgesloten licenties voor vergelijkbaar gebruik. Een eenzijdige tarievenlijst is daarvoor onvoldoende. Tevens zijn de gevorderde administratie- en opsporingskosten in de rechtspraak herhaaldelijk aangemerkt als onderdeel van de normale bedrijfsvoering, waarvoor geen aparte vergoeding verschuldigd is. Voor niet-commercieel gebruik heeft ANP in het verleden foto's verkocht voor een euro via de website EerlijkeFoto.
Conclusie
Gezien het bovenstaande, en het feit dat ik de foto te goeder trouw heb overgenomen van bronnen waar naamsvermelding ontbrak, ben ik niet bereid het gevorderde bedrag te voldoen. Ik heb de foto inmiddels uit voorzorg om elke discussie uit te sluiten verwijderd.
Mocht u de zaak desondanks willen doorzetten, dan zie ik een eventuele procedure met vertrouwen tegemoet, waarbij ik een volledige proceskostenveroordeling ex art. 1019h Rv tegen u zal vorderen.
Hoogachtend,
[Jouw Naam]
