Heel soms gaat er een lampje branden dankzij de sociale media: André Moerman postte op LinkedIn een link naar dit artikel over een uitspraak met betaalprovider Klarna. Hij merkte op dat de akte van cessie bij het claimen van een doorverkochte schuld geregeld ontbreekt.
In mijn boek ga ik á la Moerman met een plaatje uitleggen welke bewijsstukken vereist zijn bij het vorderen van een schadevergoeding bij een auteursrechtinbreuk door een partij die niet de fysieke maker is:
Bij een verwijtbare auteursrechtinbreuk heeft de rechthebbende – degene die het auteursrecht bezit – recht op vergoeding van de schade die hij lijdt door die inbreuk. In fototrollenland wordt zelden geclaimd door, namens of in opdracht van de fotograaf en geregeld ontbreekt het bewijs dat de rechthebbende vertegenwoordigd wordt.
Naast de fotograaf (de maker) zijn er drie partijen waarvan je een claim kunt krijgen voor het onrechtmatig gebruik van een foto. De claimende partij is bij de rechter verplicht bewijsstukken te overleggen dat zij de rechthebbende is, dan wel namens of in opdracht van de rechthebbende handelt. Het is verstandig om daar in het voortraject al naar te vragen, dan zal er bij een ongegronde claim niet overgegaan worden tot dagvaarden. Fototrollen werken namelijk no-cure-no-pay en als zij weten dat jij naar bewijs gaat vragen dat er niet is, is een rechtszaak kansloos voor ze.
Claim van de rechthebbende
Je krijgt een claim van een partij die stelt de rechthebbende te zijn. Dat kan de werkgever van de fotograaf zijn of een partij waaraan de fotograaf het auteursrecht heeft overgedragen. Vraag naar het arbeidscontract of de akte van overdracht met de fotograaf.
Claim namens de rechthebbende
Je krijgt een claim via een gemachtigde die stelt op te treden namens de rechthebbende. Vraag naar de volmacht én een bewijs (arbeidscontract of akte van overdracht) dat de volmacht-verlener de rechthebbende is.
Claim van een uitgever, agentschap of beeldbank
Je krijgt een claim van (of namens) een partij die niet de rechthebbende is. Een volmacht met de rechthebbende volstaat in deze situatie niet. Vraag naar de lastgevingsovereenkomst met de rechthebbende en check of daarbij is afgesproken dat de lasthebber uit eigen naam mag optreden.
Fototrollen treden vaak op namens grote partijen zoals Reuters, Alamy en ANP – en slechts sporadisch voor fotografen. Meestal sturen fototrollen de volmacht met hun opdrachtgever op als je naar bewijs vraagt of ze gerechtigd zijn om te claimen. Je kunt ze dan afwimpelen met dat dat bewijs niet volstaat. Ze dienen namelijk bewijs te sturen dat hun opdrachtgever de rechthebbende is, dan wel de rechthebbende middellijk mag vertegenwoordigen en voor dat laatste is een zogenoemde privatieve lastgevingsovereenkomst vereist.
Er zal altijd een arbeidscontract, een akte van overdracht of een lastgevingsovereenkomst met de fotograaf overgelegd moeten worden als er niet namens de fotograaf gevorderd wordt. Ik zag honderden claims van beeldbanken voorbijkomen. Tot op heden zag ik een enkele keer (tweemaal denk ik) een arbeidscontract en nog nooit een akte van overdracht of lastgevingsovereenkomst. Het lijkt er sterk op dat alleen de claims van of namens fotografen gegrond zijn. Maar ook daar gaat veel mis: de bedragen voor misgelopen inkomsten zijn meestal flink opgeklopt en er wordt niet gecontroleerd of het gebruik onder het citaat-, thuiskopie-, portret- of reprorecht valt.
Ik heb nog een tweede plaatjes gemaakt voor mijn boek. Het beeld laat zien dat er drie documenten vereist zijn als drie partijen geld verdienen aan een fotoclaim. En dat de fotograaf in dat surrealistische geval geen recht heeft op een vergoeding.
Ik ga als mijn boek af is weerbaarheidstrainingen tegen fototrollen geven. Onderdeel wordt dus onder andere welke bewijsstukken fototrollen dienen te overleggen! Daar gaat het namelijk vaak mis bij de rechter:
- Eiser stelt de rechthebbende te zijn maar is dat niet. De gedaagde partij verzuimt echter te vragen naar bewijs (akte van overdracht of arbeidscontract) en onbetwiste stellingen komen als feit vast te staan in civiel recht.
- Eiser handelt op eigen naam en stelt in opdracht van de rechthebbende op te treden. De gedaagde partij verzuimt echter te vragen naar de lastgevingsovereenkomst waarin afgesproken is dat eiser op eigen naam het auteursrecht van de lastgever handhaaft.
Mijn eigen zaak heb ik op deze grond heropend. Rosmalen Gerechtsdeurwaarders, de gemachtigde van ANP (destijds nog Hollandse Hoogte), loog dat de fotograaf zijn rechten had overgedragen en stelde in de dagvaarding dat ANP rechthebbende is. ANP heeft inmiddels toegegeven dat de fotograaf de rechthebbende is, maar de advocaat van ANP stelt dat dat geen invloed heeft op de uitspraak omdat ANP destijds als lasthebber van de fotograaf optrad. ANP overlegt een verklaring, een volmacht en een betaling-ontvangstbewijs van de fotograaf. Dat is echter geen bewijs dat zij optrad in opdracht en voor rekening van de fotograaf...
